Praktijkproef · Pel Marktkramen

Kan een marktdag ook zonder Peter beginnen?

Pel Marktkramen bouwt iedere week verschillende markten op in Haarlem. Dertig jaar lang zat de kennis over marktkooplieden, marktkraamopstellingen en uitzonderingen vooral in Peters hoofd.

’s Ochtends verzamelt de ploeg zich voor een korte briefing. Peter legt uit welke marktkramen waar moeten staan en wat iedere marktkoopman nodig heeft. Zodra de ploeg onderweg is om de markt op te bouwen, mist zij die context per kraam.

Zolang Peter iedere marktkraamopstelling zelf moet uitleggen, controleren en herstellen, kan hij de operatie niet werkelijk loslaten. Hij was al ongeveer tien jaar niet twee weken achter elkaar op vakantie geweest. De terugkerende markten staan nu als herbruikbare marktindelingen klaar. De praktijkproef moet laten zien of de ploeg daarmee een bekende markt ook zonder hem kan opbouwen.

Mijn rol Peter kent de markt.
Ik bouwde het systeem waarmee zijn ploeg die kennis kan gebruiken.
Wat begon als hulp bij het vinden van personeel, werd een traject om Peters dagelijkse werkwijze overdraagbaar te maken: van zijn kennis in kaart brengen tot het werkbord ontwerpen en bouwen en de praktijkproef voorbereiden.

Vraagstuk
Hoe kan de marktoperatie doorgaan als alle kennis en uitzonderingen bij Peter samenkomen?
Oplossing
Een online applicatie met herbruikbare marktindelingen en per marktdag de actuele opstelling, materialen en instructies
Beoogde verandering
De ploeg opent de markt van die dag, ziet per marktkraam wat nodig is en kan een bekende markt zelfstandig opbouwen

01 · Voorheen

Voorheen zat de kennis om de markt goed op te bouwen bij Peter.

Meer mensen losten de afhankelijkheid niet op

Geschikte medewerkers zijn nog steeds moeilijk te vinden. Maar extra mensen nemen de afhankelijkheid niet weg zolang de kennis over de markt niet beschikbaar is in het werk. Dan blijft Peter zelf de spil van de uitvoering.

De instructies waren mondeling

’s Ochtends verzamelt de ploeg zich voor een korte briefing. Peter legt uit welke marktkramen waar moeten staan en wat iedere marktkoopman nodig heeft. Zodra de ploeg onderweg is om de markt op te bouwen, ontbreekt die context per kraam.

Ontbrekende onderdelen kwamen terug bij Peter

Na meerdere opgebouwde kramen blijken materialen soms nog op de trailer te liggen. De markt is dan al begonnen en Peter moet alsnog terug om een onvolledige opstelling te herstellen.

De operatie kon Peter niet missen

Hij bereidt voor, legt uit, controleert en lost problemen op. Daardoor kan Peter nauwelijks een marktochtend overslaan en al helemaal niet twee weken weg met het vertrouwen dat het bedrijf gewoon doordraait.

Het probleem is groter dan een vergeten onderdeel. Zolang de ploeg afhankelijk is van Peters mondelinge uitleg en herstelwerk, kan hij de operatie niet werkelijk loslaten.

Oude marktroute

Wat niet was vastgelegd, kwam tijdens de markt weer bij Peter terug.

  1. 01Voorbereidendoor Peter
  2. 02Uitlegmondeling
  3. 03Vertrekzonder actuele context
  4. 04Opbouwinformatie ontbreekt
  5. 05Herstelbellen en zoeken
  6. 06Naleverendoor Peter

02 · Nieuwe route

In een online applicatie staat voor iedere marktdag de actuele opbouw klaar.

Peter zet in de online beheeromgeving alle terugkerende markten klaar als herbruikbare marktindelingen. Per markt legt hij de juiste marktkooplieden, marktkraamopstellingen, materialen, instructies en referentiebeelden vast. Voor een marktdag wordt vanuit die vaste basis een zelfstandige actuele versie geladen.

De ploeg opent in de afgeschermde tabletapp de markt van die dag. Bij elke genummerde marktkraam ziet een medewerker wat er op dat moment moet staan en nodig is. Een wijziging voor één marktdag verwerkt Peter online in die actuele versie; hij beslist zelf of die wijziging ook in de vaste marktindeling voor toekomstige markten hoort.

Zo werkt de nieuwe route

  1. 01

    Terugkerende markt als template vastleggen

    Een marktkoopman wordt eenmaal geregistreerd. Per markt legt Peter de juiste aantallen, opstelling, materialen, instructies en referentiebeelden vast.

  2. 02

    Voor de dag een actuele versie laden

    Van de vaste marktindeling wordt voor iedere datum een zelfstandige marktdag gemaakt. Een wijziging voor die dag verandert toekomstige markten niet automatisch.

  3. 03

    Op de tablet uitvoeren

    Op locatie kiest een medewerker de eerstvolgende genummerde kraam en ziet direct waar die staat, wat nodig is en hoe de complete opstelling eruitziet.

  4. 04

    Voortgang delen

    Na de opbouw markeert de medewerker de kraam als klaar. Zo ziet de ploeg wat al staat en welke kramen nog moeten worden uitgevoerd.

  5. 05

    Alleen uitzonderingen terugbrengen

    Bij een onduidelijkheid of probleem legt de medewerker vast wat er speelt. Peter krijgt de aandachtspunten bij elkaar en kan gericht bijsturen in plaats van iedere stap zelf te begeleiden.

03 · Praktijktoets

De praktijkproef moet aantonen of Peter de marktochtend kan loslaten.

Te toetsen

een bekende markt zelfstandig opbouwen

De afgesproken praktijkproef moet laten zien of de ploeg met de actuele marktindeling kan werken zonder Peters uitleg naast zich.

Te toetsen

minder uitleg en herstelwerk

We toetsen of de opstelling, materialen en bijzonderheden per kraam voldoende duidelijk zijn om onnodig zoeken, bellen en naleveren te voorkomen.

Te toetsen

meer houvast tijdens het werk

Medewerkers beoordelen of zij op de tablet snel genoeg zien wat er per kraam nodig is en welke vragen nog bij Peter terugkomen.

Mijn rol

Nieuwe mensen vinden was maar de helft van het probleem.

Ik hielp Peter eerst vanuit mijn recruitmentachtergrond met het personeelstekort en bouwde onder meer de vacaturewebsite. In onze gesprekken werd duidelijk dat nieuwe mensen vinden maar een deel van het probleem oploste. Zolang het werk moeilijk overdraagbaar bleef, kon Peter de uitvoering niet loslaten.

Samen brachten we zijn dagelijkse werkwijze in kaart. Ik onderzocht welke informatie vast bij een marktkoopman hoort, wat per markt verschilt en welke wijziging alleen voor één marktdag geldt. Toen bleek dat dezelfde marktkoopman per markt een andere kraamopstelling kan hebben, paste ik de manier waarop het systeem de markten bewaart en toont daarop aan.

Vervolgens ontwierp en bouwde ik het werkbord: van herbruikbare marktindelingen voor Peter tot de actuele tabletweergave, kraaminstructies, statussen en terugkoppeling voor de ploeg. Peter brengt de marktkennis in en bepaalt wat inhoudelijk klopt. Ik vertaal die kennis naar een werkwijze en systeem waarmee de ploeg zonder hem ernaast kan werken.

Lees hoe ik zulke trajecten aanpak

04 · Aanpak

Niet de software, maar een zelfstandige marktdag is de toets.

Beginnen bij het werk dat steeds bij Peter terugkwam

We brachten in kaart wat Peter vóór vertrek uitlegde, welke details onderweg verloren gingen en op welke momenten hij alsnog moest bellen, zoeken of naleveren.

Peters kennis bij de kraam zetten

Het werkbord is ontworpen rond één concrete handeling: een medewerker kiest een kraamnummer en ziet direct welke positie, opstelling, materialen, instructie en dagafwijking daarbij horen.

De werkelijkheid nauwkeurig modelleren

Dezelfde marktkoopman kan op twee Haarlemse markten een andere kraamopstelling hebben. Daarom zijn de vaste marktindeling en een afwijking voor één specifieke datum bewust van elkaar gescheiden.

Met medewerkers buiten toetsen

Twee medewerkers beoordelen eerst of de route, knoppen en informatie duidelijk zijn. Daarna is de afgesproken toets dat zij het werkbord tijdens een gewone marktdag gebruiken. Hun vragen en debrief bepalen wat we verder aanscherpen.

Wat dit liet zien

Meer mensen helpen pas echt als het werk ook overdraagbaar is.

Het oorspronkelijke gesprek begon bij een personeelstekort. Maar nieuwe medewerkers aannemen maakt een bedrijf nog niet minder afhankelijk van de persoon die alle uitzonderingen kent. De werkwijze zelf moest eenvoudiger overdraagbaar worden.

Een lijst met namen of één algemene instructie is daarvoor te grof. Een terugkerende markt moet als bruikbare template klaarstaan, met per marktdag alleen de actuele afwijkingen die buiten werkelijk nodig zijn.

Ook terugkoppeling hoort daarbij. Medewerkers moeten een echte uitzondering kunnen melden zonder iedere normale stap bij Peter neer te leggen. Zo blijft zijn oordeel beschikbaar waar het nodig is, zonder dat hij de volledige uitvoering hoeft te dragen.

Het systeem vervangt Peters marktkennis niet. De praktijkproef moet uitwijzen of die kennis ook bruikbaar blijft wanneer Peter niet naast de ploeg staat.

05 · Doorontwikkeling

Een wijziging voor morgen hoeft de markt van volgende week niet te veranderen.

In de beoogde werkwijze houdt Peter de templates met indelingen, materialen, instructies en referentiebeelden actueel. De ploeg opent op de marktdag de actuele versie en legt onduidelijkheden of problemen direct bij de betreffende kraam vast.

Een eenmalige wijziging blijft bij de betreffende marktdag. Pas wanneer Peter beslist dat die wijziging voortaan geldt, verwerkt hij hem ook in de template. Zo hoeft dezelfde uitzondering niet telkens opnieuw mondeling te worden uitgelegd.

Een nieuwe markt wordt eerst in de app geconfigureerd. Daarna kan de ploeg hem, zodra de route in de praktijk is bevestigd, net als iedere andere bekende markt via de tablet uitvoeren.

De volgende stap is niet méér software, maar bevestigen dat het werkbord Peter ruimte en de ploeg zekerheid geeft.

Herkenbaar?

Kan het werk doorgaan wanneer de meest ervaren persoon er niet is?

Extra mensen of een handboek lossen zo’n afhankelijkheid niet vanzelf op. Ik onderzoek eerst waar de dagelijkse kennis, beslissingen en uitzonderingen werkelijk zitten. Daarna maak ik het werk overdraagbaar en bouw ik alleen wat daarvoor nodig is.

Laten we kennismaken